محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1291
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
برپيچند تا او را نعل كنند . شيخ نظامى گويد : بيت تبيره زن از خارش چرم « 1 » خام * لويشه درافكند شب را بكام و « 2 » لبيشه نيز آمده - - كه بجاى واو باى موحده باشد - - و در فرهنگ لباشه نيز آمده و لواشه هم گويند [ 1 ] . لونه - [ بفتح لام و نون ] بمعنى گلگونه باشد . كذا فى التحفة . اين لغت غالبا كه عربى باشد اما چون در كتب لغت عربى نبود بنابراين نوشتيم « 3 » [ 2 ] . لاينده - [ به وزن آينده ] يعنى ناله كننده و هرزه گوينده . مثالش شاعر گويد : بيت از پى اين جيفه روان تابكى * چون سگ لاينده دوان تا بكى لهبله - [ بفتح لام و باى موحده و لام دوم ] در تحفه بمعنى نادان و ابله باشد [ 3 ] . لوده - [ بفتح لام و دال ] سبدى باشد دراز كه از بيد بافند و به آن انگور كشند و كواره نيز گويند . لوكه - [ بضم لام و فتح كاف ] پنبهء از دانه جدا كرده را گويند و در فرهنگ بمعنى آرد و پست نيز آورده [ 4 ] . لاشه - يعنى لاغر و ضعيف . مثالش شاعر گويد : بيت آنكس كه نداند و بداند كه نداند * هم لاشه خر خويش به منزل برساند و بمعنى تن و كالبد نيز آمده . مثالش شيخ سعدى گويد : شعر « 4 » كه بگذار تا زخم تير هلاك * بگرداندم لاشه در خون و خاك و هم او فرمايد [ 5 ] :
--> ( 1 ) - « س » : پشت . ( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - كلمه در « الف » بالاى سطر در حاشيه است . ( 4 ) - « س » ندارد . ( 1 ) - لويشن . لويش . لبيش . ( 2 ) شايد مصحفگونه باشد . ( 3 ) - كهسله . كهبله . كهله . ( 4 ) در برهان بمعنى آواز گربه و نالهء سگ نيز آمده است . ( 5 ) يعنى : سعدى .